Nie jest to konstrukcja z drewna i żelaza, z jakiej korzystali fakirzy, ale jej nowoczesna szwedzka wersja. Materac składa się z warstwy lekkiej pianki pokrytej bawełnianym płótnem, w której osadzone są niewielkie plastikowe krążki z ostrymi, małymi kolcami. Czy jest to wersja nowoczesna, czy nie, z całą pewnością boli. A im mniej kolców, tym większy zadają ból.
- Na początku jest to naprawdę bolesne - opowiada 46-letnia Catarina Rolfsdotter-Jansson, instruktorka jogi i pisarka, która niemal codziennie korzysta ze swojego nabitego kolcami materaca. - Ale potem można się już zrelaksować i poczuć naprawdę dobrze. Kiedy wstaje się z takiej maty - opowiada - plecy wyglądają jak podziobane widelcem.
W ciągu ostatnich kilku lat mata zyskała w kraju wielką popularność. W sierpniu jeden z największych wytwórców "kolczastych" mat - firma Shakti (nazwa pochodzi od hinduskiej bogini płodności) - zgromadziła w sztokholmskim parku 3 tysiące osób, które miały pobić rekord Guinnessa, leżąc na matach ułożonych na kształt rozchodzących się promieni słońca. Zebrani mieli śpiewać mantry, ale jak podali organizatorzy, robiło to tylko 2500 uczestników. Pozostałe 500 zasnęło, co ma być oczywistym dowodem na relaksujące właściwości maty.
- Tak jak w przypadku innych prozdrowotnych nowinek, uzdrawiające działanie mat może być przesadzone, zwłaszcza, że część osób zarzeka się, że leczą one wszystko, od schizofrenii po łupież - mówi Rolfsdotter-Jansson. Jednak wiele osób korzystających z mat twierdzi, że zmniejszyły się u nich problemy ze snem, migrenami, a nawet astmą.
Przeciętna mata mierzy 40 na 71 cm, ma od 4 do 8 tysięcy kolców i kosztuje od 50 do 115 dolarów.
Początki szwedzkiego szaleństwa na punkcie mat z kolcami nie są do końca jasne. Wiadomo, że moda najpierw pojawiła się wśród osób uprawiających jogę, a następnie rozprzestrzeniła na cały kraj. Jedną z osób, którym przypisuje się zasługi w popularyzacji maty, jest 46-letnia Susanna Lindelow, która pierwszą matę z kolcami zamówiła z Rosji, podejmując desperacką próbę wyleczenia bólów w dolnej części pleców. - Wcześniej próbowałam wielu rzeczy. Chodziłam po lekarzach i na masaże - opowiada Lindelow w rozmowie telefonicznej. Mata, którą kupiła "ma bardzo wiele niedużych kolców"
- Początkowo nie mogłam się na niej nawet położyć, bo było to zbyt bolesne.
Musiałam zakładać podkoszulek - opowiada. A jednak bóle zmniejszyły się, a zachęcona skutecznością terapii Lindelow wykonała z plastiku model maty, który wszedł do produkcji pod koniec 2005 roku. Obecnie jej firma - Cura Comp - wytwarza rocznie około 100 tysięcy mat, z czego około cztery piąte sprzedaje się w Szwecji, a pozostała część jest eksportowana, między innymi do Stanów Zjednoczonych. (...)
Mata z kolcami ma też przeciwników. W komentarzu opublikowanym niedawno w konserwatywnej gazecie "Svenska Dagbladet" napisano, że nie ma "żadnych naukowych dowodów na działanie maty".
Aby obalić podobne argumenty, największy producent materacy zorganizował nadzorowane medycznie badanie, w którym bierze udział 30 regularnych użytkowników mat. - Przeprowadzamy test kliniczny, żeby zobaczyć, co dzieje się w organizmie osoby korzystającej z maty - wyjaśnia 45-letni Max Hoffmann, który kilka tygodni temu rzucił pracę w Ikei, aby zostać dyrektorem marketingu w produkującej maty firmie Shakti. - Nie szukamy tego, co mata może wyleczyć, ale chcemy dowiedzieć się, jakie procesy zachodzą w organizmie - co dzieje się z ciśnieniem krwi, akcją serca, temperaturą ciała.
Czy maty z kolcami pojawią się wkrótce w Ikei? - Jeszcze nie - mówi 51-letni Dan Engman, dyrektor Shakti. - Ale ich ludzie już o tym myślą.
Pierwsze skandynawskie studium Shaktimaty
